5. Mongolië I: Spoorzoeken in de leegte

We wilden in 2022 al naar Mongolië, maar nu komt het er eindelijk van. Op 16 juni gaan we vanuit Rusland bij Tashanta de grens over. We hebben het een en ander aan ervaringen gelezen, dus we staan om 5 uur op. Ai, als we om half zeven bij de grens aankomen realiseren we ons dat op maandag er een rij staat van zaterdagavond en zondag, omdat de grens altijd gesloten is na 18 uur en de hele dag op zondag. De Duitse met de 3 kinderen staat dus al in de rij vanaf zaterdagmiddag. Er staan 45 auto’s voor ons en tot 9 uur gebeurt er sowieso niets. Joost gaat wat klussen aan de auto, we ontbijten, lezen en drinken koffie. De rij komt langzaam in beweging en om half 11 mogen we de grens van Rusland binnen. Het duurt 1 uur en mensen zijn aardig. Dan 26 km niemandsland en om 12.15 uur staan we in de Mongoolse rij. Helaas start dan hun lunchpauze en sluiten ze het hek. Pas na twee uur komt er weer beweging in. De procedure is erg vaag en duurt erg lang! Ook ons Nederlandse paspoort wordt uitgebreid bestudeerd. Na in totaal 11 uur zijn we de grens over, een record! We kopen snel een autoverzekering en gaan op pad naar Olgii. Het grootste deel van de weg is mooi geasfalteerd, maar een flink stuk een berg over is een ruige weg gebleven. Het landschap is leeg en indrukwekkend. In Olgii gaan we direct naar de geldautomaat en het lukt om te pinnen. Een simkaart moet wachten. We rijden naar een guesthouse waar je kunt kamperen. Er staat al een Zwitserse overlander. Het blijkt niet zo gewoon om te kamperen, maar gelukkig vindt de Engels sprekende eigenaar het geen probleem. We douchen snel, eten wat en raken in gesprek met de Duitse Anna. We zitten in de Chef want het regent. Buiten scharrelen geitjes. Het is een vreemde plek!

De volgende morgen brengen we de was naar een wasserette. De dochter Khoz is lerares Engels en helpt haar ouders in de zomermaanden. We kopen een simkaart en drinken koffie met appeltaart. Dan gaan we proberen ons visum te verlengen. Je krijgt automatisch 30 dagen en we besluiten met 18 dagen te verlengen. Online komen we er niet helemaal uit, dus we gaan naar de immigratiedienst. Lang verhaal kort, de dame is erg aardig maar het moet toch via de website! Ik mag haar computer gebruiken, we betalen bij de bank tegenover en dan zijn de aanvragen gelukt. De volgende dag halen we de was op en Khoz biedt aan ons naar haar oom te brengen, een eagle hunter. Eagle hunting is een oud Kazachse traditie. De sport wordt alleen in het najaar beoefend. Met de Chef rijden we ’s middags achter Khoz aan, die moeder en kinders heeft meegenomen. De rit duurt 3 uur en ze leidt ons door rivieren en over lange wasbordwegen, een goede introductie in Mongools autorijden. De meeste herders hebben een Toyota. Meestal een Prius, soms een Landcruiser of een andere 4×4. We zien de kleinste auto’s ruige wegen trotseren met een hoop kabaal.

Het yurtkamp ligt aan de voet van de Tsambagarav in een groen landschap met riviertjes. We worden onthaald met ‘milky tea’ en een tafel vol lekkers. Nou ja, de gedroogde yoghurtsnoepjes zijn zout en zuur; de crumble is lekker. De thee smaakt prima en ze blijven doorschenken. Intussen vertelt Khoz vanalles over het eagle hunten en het yurt leven. De oude baas, Sailau, is 76 en heeft vele medailles gewonnen. Hij legt uit dat de vrouwtjes adelaar in de zomer heel rustig gehouden wordt en matig te eten krijgt. Na de zomer begint het trainen en krijgt ze konijn. Dan neemt de jachtlust toe. Hoe het er precies aan toe gaat, blijft onduidelijk. Hij neemt ons mee naar buiten en haalt de (geketende) adelaar uit de kooi. We krijgen kleding aan van wolven- en vossenbont. De show kan ons niet zo bekoren. Leuker is om hun levensstijl te leren kennen. Ze verhuizen maar liefst 4x per jaar. Er is een rijdende dokter en op de berg staat een mast met 4G internet. Wel bestaat er een hiërarchie; gegoede families staan op gras bij water in de buurt, en we zien een vast toilet (afgeschermd gat in de grond). Sailau heeft meerdere yurts voor zijn kinderen en rijdt een oude Lexus 450.

De kindjes smeken Khoz om een YouTube filmpje op te zetten. Ze kleden zich om en doen fanatiek de danspasjes na uit het filmpje. De hele familie kijkt en klapt trots mee. Het is echt leuk en relaxed. Daarna krijgen we verrassend lekker te eten; geconfijt paarden- en lamsvlees met opgerolde noodles en weer thee natuurlijk. Groente eten ze niet, afgezien van een verdwaalde aardappel of wortel. S Avonds dartelen de kindjes tot laat om de Chef heen. Khoz, onze gids, vertrekt naar huis en wij zetten de Chef goed voor de nacht. De oude baas komt spontaan bij ons binnen. Met een biertje erbij weten we toch wat te communiceren. Hij heeft het duidelijk naar z’n zin! We slapen heerlijk op bijna 2000meter.

De volgende dag maken de koeien tegen de auto ons wakker en eten we rustig ons eigen ontbijt. De oude baas biedt thee aan, maar wij vinden het leuker als hij ons meeneemt naar een yurt in aanbouw. Dat gaat zo razendsnel, dat ie al staat als we aan komen lopen. We drinken thee met de familie en werklui en gaan op pad. Hmmm, nu moeten we de rivier door en de weg zien te vinden zonder hulp. Gelukkig heb ik onze route gisteren opgenomen en lukt het ons de rivier door te komen. De weg vinden en opkomen is lastiger. Ze hadden gezegd, rechts aanhouden, dus we kiezen de meest rechtse uit de sporen. De weg is rotsig en erg ruig. Bij een yurt vraag ik of we goed zitten, ja hoor! Na 15 km door een mooie vallei zie ik geen track meer. Uit een yurt komt een dame die me verzekerd dat er geen weg meer is. Ai, tikkie terug! We vinden het juiste pad en gaan staan ergens tussen de bergen. Af en toe komt er iemand langs, soms met paarden of kamelen. Heerlijk zo. De Chef en bestuurder doen het geweldig.

We vervolgen de track naar de hoofdweg en nemen nog een herder mee die met een lege fles benzine staat te zwaaien. Langs de weg zit een winkeltje waar we sigaretten kopen om uit te delen (herders roken flink!). We rijden een eind op een mooie asfaltweg richting Khovd. Ik zie een leuk kampeerplekje aan een riviertje. Het is 30 graden dus dat spreekt ons wel aan. De omgeving is dor en droog, dus we kunnen ons geluk niet op en dompelen ons in de koude rivier. Prachtplek! De volgende dag rijden we naar het Fairfield hostel in Khovd en worden hartelijk onthaald door eigenaar Marvin. Er is genoeg ruimte om te kamperen, een wasmachine en luxe badkamers. Eerst genieten we van heerlijke tosti’s met fantastische koffie. We gooien de was in de machine en gaan lopend het stadje in. S Avonds prima uit eten in het Khovd hotel. De keuze is beperkt want er is geen stroom! Om toch wat te bewegen lopen we zondagochtend 4 km naar een buddistisch klooster. Het is heet en we blijven even zitten om de rituelen te bekijken. Geen idee eigenlijk hoe het werkt, daar moeten we nog wat over lezen! Een monnik biedt ons thee aan. Als we teruglopen drinken we een lekkere cappuccino in een koffietentje, erg populair hier. S Middags slaan we boodschappen in in de Nomin supermarkt. Een bizar grote supermarkt zoals je die ook in Frankrijk hebt, met campingsspullen, brommers, eten en drinken. Wijn is prima en betaalbaar en ze hebben allerhande buitenlandse levensmiddelen. S Avonds eten we bij een Chinees restaurant van een jong stel. Heerlijk. Het is zoveel dat we er nog een dag van kunnen eten.

Op aanraden van Marvin halen we eerst groente op de markt (lastig te vinden hier!) en gaan tanken. In principe kun je hier overal pinnen maar Mastercard wordt nauwelijks geaccepteerd en de Visa mondjesmaat. Gelukkig hebben we veel cash ingeslagen. We rijden naar het zuiden en proberen de weg naar het dorp Mönkhkhaikhan te vinden. In de eerste vallei kunnen we moeilijk het juiste spoor naar de rivier vinden. Dan blijkt de brug te smal voor de Chef. We scharrelen langs de rotsformaties en besluiten te gaan staan met uitzicht op de leegte. Niemand te zien. De volgende ochtend komt een jonge vent op een splinternieuwe Chinese brommer langs. Het plastic zit nog om de lampen. Hij doet erg z’n best om met een vertaalapp met ons te communiceren. We moeten vreselijk lachen als hij roept: 3×3 basketbalkampioenschap in Ulaanbaatar! als hij hoort dat we uit Nederland komen. Geweldig. Ook een auto met 3 mensen komt langs, maar het lijkt of ze moeilijk begrijpen dat we geen Mongools spreken. Het houdt dan snel op. We rijden naar de doorgaande asfaltweg en zien even verder een bord met Mönkhkhaikhan er op. Nou ja, blijkbaar toch de verkeerde vallei genomen. Na wederom flink spoorzoeken en manoeuvreren tussen rosten staan we inderdaad voor de ingang van een gorgeous. Een man op een brommer probeert ons ervan te overtuigen dat we die weg echt niet in moeten met De Chef. Nou, dan gaan we maar lopen. OK, het had gekund, maar het pad is vreselijk. Een landcruiser komt ons rammelend voorbij. Toch weer anderhalf uur gelopen. We hobbelen terug naar de asfaltweg en rijden naar het zuiden, richting de grens met China. Geweldige weg met zo’n lang steil stuk naar 2500 meter dat de Chef protesteert. We parkeren m ergens in een dip in de prairie. De wind giert om de auto. De volgende morgen lopen we een uurtje in de leegte en verwonderen ons over de diversiteit aan drollen in het landschap. Joost wil een dorp van dichtbij zien en dus rijden we naar Most. Zowaar via een asfaltweg. Twee jonge mannen wilen de auto wel even van binnen zien en op de foto. In het dorp zien we een aantal winkeltjes, kopen wat koekjes en tonijn, een bank, speeltuin en een buurthuis. Gebruikelijk is hier dat huisjes en gers (yurts) door elkaar staan. Ik word aangesproken vanuit een auto: Do you need any help? Blijken broer en zus die in Zwitserland wonen, maar hier uit het dorp komen. Ze zijn druk bezig met het voorbereiden van zijn bruiloft, waarvoor ze een yurtkamp opzetten. Wauw. Ik geef aan dat we water willen tanken. Ah, dat regelen ze wel even. We komen bij een waterhuishouding dat je in bijna ieder Mongools dorp vindt. Koel en zuiver drinkwater, maar je hebt wel een pasje nodig om de pomp te activeren. Helaas is de stroom uitgevallen, dus ook het geleende pasje van de benzinepomp doet het niet. We nemen afscheid en rijden weer richting het noorden. Omdat we op heel veel plekken bereik hebben, weten we dat Sarah en Wouter naar Khovd onderweg zijn. Leuk! We besluiten om nog de vallei naar een grote grot in te rijden en daar te overnachten. De grote hebben we nooit gezien. De weg is zo belabberd, dat we de Chef halverwege parkeren en in de schaduw een biertje nemen. De wind zorgt ervoor dat veel onverharde wegen hier in ongenadig wasbord veranderen, echt een drama voor onze auto. Het is een wonder dat alles er nog in zit! Donderdag 26 juni rijden we terug naar het hostel. Als we s avonds met een Franse lifster uit eten willen, staan Wouter en Sarah voor de deur. Gezellig gaan we met z’n vijven weer Chinees eten. We hebben het plan een lange offroadroute te gaan rijden samen. Ook weer een tip van Marvin. En dus gaan we op jacht naar groente. Het komt met bakken uit de hemel als we op de markt zijn. Joost stoot ongenadig zijn hoofd! S middags staat er ineens een Nederlandse dame voor onze neus, die gehoord had dat we hier stonden. Grappig. We bekijken hun indrukwekkende 6×6 Mercedes Sprinter en drinken samen koffie. Ook bij de Chinees komen we ze weer tegen. Met Sarah en Wouter hebben we een hele gezellige avond en kijken uit naar onze tocht.

Onze eerste twee weken Mongolië waren vol met nieuwe indrukken. Een land dat we nu al met geen ander land kunnen vergelijken. Heel veel mooie leegte, slechte wegen, en toch overal mensen. We genieten volop!

Veel liefs, Marijke